«Έστ' ήμαρ ότε Φοίβος πάλιν ελεύσεται καί ές αεί έσεται».


Σάββατο 1 Μαΐου 2010

ΔΑΝΑΟΣ

Διαβάζουμε στην Ωγυγία του Σταγειρίτου πως:  «…ο Αίγυπτος κατέλαβε την χώρα των Μελαμπόδων και την ονόμασε από το όνομά του σε Αίγυπτο. Ακόμη ονομάσθηκε και Αερία από το όνομα της μητέρας του Αερίας και Μυάρα στα Φοινικικά. Αλλά και Ποταμίτης και Αετία από κάποιον Ινδό Αετό ονομαζόμενο. Επίσης και Ωγυγία και Ερμοχύμιος και Ηφαιστία όπως και Μελαμπόδων χώρα ή Μελάμβωλος κατά άλλους…».( Ωγυγία, Μέρος ΣΤ΄, Βίβλος Γ’ , Κεφάλαιο Α΄-Περί του Ινάχου και των απογόνων αυτού, Ιναχιδών).
Ο Αίγυπτος γέννησε από πολλές γυναίκες πενήντα γιούς. Ο Δαναός βασίλευσε στην Λιβύη και γέννησε πενήντα κόρες επίσης από πολλές γυναίκες και αυτός. Ο Δαναός επειδή φοβήθηκε πως οι γιοί του Αιγύπτου θα διεκδικούσαν την βασιλεία του, κατασκεύασε ένα πλοίο με πενήντα κουπιά μετά από την συμβουλή της Αθηνάς και έφυγε μαζί με τις κόρες του για την Ελλάδα. Αυτό είναι και το πρώτο πλοίο που κατασκευάστηκε στην ιστορία.
«…στασιασάντων δὲ αὐτῶν περὶ τῆς ἀρχῆς ὕστερον, Δαναὸς τοὺς Αἰγύπτου παῖδας δεδοικώς, ὑποθεμένης Ἀθηνᾶς αὐτῷ ναῦν κατεσκεύασε πρῶτος καὶ τὰς θυγατέρας ἐνθέμενος ἔφυγε…»…» ( Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Β΄, κεφ. 1, παραγρ.4)
Άλλοι πάλι λένε πως για άλλο λόγο αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα του ο Δαναός. Και συγκεκριμένα πως,  μετά τον θάνατο του Βήλου επειδή υπήρξε μια διαφωνία για το Βασίλειο, συμφώνησαν να πάρουν οι γιοί του Αιγύπτου τις κόρες του Δαναού και έτσι να κάνουν μια δίκαιη κατανομή του Βασιλείου. Όμως παρ’ όλα αυτά ο Αίγυπτος συνέχιζε να επιβουλεύεται τον αδερφό του, κάτι που έμαθε ο Δαναός μέσω χρησμού, και αναγκάσθηκε να φύγει με τις κόρες του.
Έτσι λοιπόν ο Δαναός έρχεται στην Ελλάδα μαζί με τις 50 κόρες του, τις γνωστές Δαναΐδες. Όταν έφτασε στο νησί της Ρόδου έχτισε τον ναό της Λινδίας Αθηνάς και αφιέρωσε και ένα ξύλινο άγαλμα όπου γράφηκαν τα ονόματα των Δαναΐδων. «…προσχὼν δὲ Ῥόδῳ τὸ τῆς Λινδίας ἄγαλμα Ἀθηνᾶς ἱδρύσατο…» ( Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Β΄, κεφ. 1, παραγρ.4)
Μετά από αυτό ήρθαν στα πάτρια εδάφη  στο Άργος,  την πατρίδα της προ-γιαγιάς του Ιούς.
«… ἔστι δὲ ἐκ Λέρνης καὶ ἑτέρα παρ' αὐτὴν ὁδὸς τὴν θάλασσαν ἐπὶ χωρίον ὃ Γενέσιον ὀνομάζουσι: πρὸς θαλάσσῃ δὲ τοῦ Γενεσίου Ποσειδῶνος ἱερόν ἐστιν οὐ μέγα. τούτου δ' ἔχεται χωρίον ἄλλο Ἀπόβαθμοι: γῆς δὲ ἐνταῦθα πρῶτον τῆς Ἀργολίδος Δαναὸν σὺν ταῖς παισὶν ἀποβῆναι λέγουσιν. ἐντεῦθεν διελθοῦσιν Ἀνιγραῖα καλούμενα ὁδὸν καὶ στενὴν καὶ ἄλλως δύσβατον, ἔστιν ἐν ἀριστερᾷ μὲν καθήκουσα ἐπὶ θάλασσαν καὶ δένδρα--ἐλαίας μάλιστα--ἀγαθὴ τρέφειν γῆ, ἰόντι…»( Παυσανίου «Κορινθιακά», κεφ.38,παραγρ. 4)
Στο Άργος όμως βασίλευε ο Γελάνωρ ή Σθενέλος, εδώ υπάρχει μια αβεβαιότητα για το ποιος από τα δύο ονόματα ήταν τότε βασιλιάς. Εν πάση περιπτώσει αναφέρεται ο Γελάνωρ από τον οποίο και  ο Δαναός ζήτησε την Βασιλεία του Άργους προφανώς ως νόμιμος διάδοχος του θρόνου. Όμως όπως ήταν φυσικό εκείνος αρνήθηκε και τότε συμφώνησαν  να αποφασίσει ο λαός. Σε συνάθροιση λοιπόν που πραγματοποιήθηκε ο κάθε υποψήφιος για την ψήφο του λαού χρησιμοποιούσε τα δικά του επιχειρήματα σε τέτοιο βαθμό που ήταν αδύνατο να πείσουν αφού η αντιλογία είχε μπερδέψει τον λαό. Έτσι το ανέβαλαν για την επομένη. Συνέβη όμως κάτι που πραγματικά λειτούργησε θετικά για την πλευρά του Δαναού. Ένας λύκος ο οποίος όρμησε σε μια αγέλη αγελάδων σκότωσε τον αρχηγό ταύρο. Και ο Λαός ερμηνεύοντας ως θεϊκό σημάδι το γεγονός, παραλληλίζοντας τον λύκο(εισβολέα)  ως τον Δαναό και τον ταύρο αρχηγό της αγέλης ως τον Βασιλιά Γελάνωρα αποφάσισαν να δώσουν την Βασιλεία στον Δαναό.
«…ἀρχομένης δὲ ἡμέρας ἐς βοῶν ἀγέλην νεμομένην πρὸ τοῦ τείχους ἐσπίπτει λύκος, προσπεσὼν δὲ ἐμάχετο πρὸς ταῦρον ἡγεμόνα τῶν βοῶν. παρίσταται δὴ τοῖς Ἀργείοις τῷ μὲν Γελάνορα, Δαναὸν δὲ εἰκάσαι τῷ λύκῳ, ὅτι οὔτε τὸ θηρίον τοῦτό ἐστιν ἀνθρώποις σύντροφον οὔτε Δαναός σφισιν ἐς ἐκεῖνο τοῦ χρόνου. ἐπεὶ δὲ τὸν ταῦρον κατειργάσατο ὁ λύκος, διὰ τοῦτο ὁ Δαναὸς ἔσχε τὴν ἀρχήν…» ( Παυσανίου Κορινθιακά, κεφ. 19, παραγρ. 3)
Με αυτό τον τρόπο λοιπόν ο Δαναός γίνεται βασιλιάς του Άργους και συνεχιστής της Δυναστείας των Ιναχιδών. Μάλιστα προς τιμήν του λύκου ονόμασε τον ναό που έκτισε στον Απόλλωνα ναό του Λυκείου Απόλλωνος. «…οὕτω δὴ νομίζων Ἀπόλλωνα ἐπὶ τὴν ἀγέλην ἐπαγαγεῖν τῶν βοῶν τὸν λύκον, ἱδρύσατο Ἀπόλλωνος ἱερὸν Λυκίου…»( Παυσανίου Κορινθιακά, κεφ. 19, παραγρ. 3)


Όμως, όπως είχαμε αναφέρει και πιο πάνω, το Άργος υπέφερε από λειψυδρία, για τον λόγο αυτό ο Δαναός στέλνει τις κόρες του προς ανεύρεση πηγών ύδατος. Η Αμυμώνη πήγε νότια του Άργους και κατά την διάρκεια της έρευνάς της βλέπει ένα ελάφι. Στην προσπάθειά της να το τοξεύσει, το βέλος πέφτει δίπλα σε έναν Σάτυρο που κοιμόταν και τον ξύπνησε. Και εκείνος βλέποντας την όμορφη Δαναΐδα  επιχείρησε να την βιάσει. Στις απελπισμένες κραυγές της για βοήθεια ανταποκρίνεται ο Θεός Ποσειδών, που  ξεπροβάλει μέσα από την θάλασσα. Τρέπει σε φυγή τον Σάτυρο και γλυτώνει την Αμυμώνη η οποία τον ευχαριστεί  και του εξηγεί τον λόγο που βρέθηκε εκεί. Τότε εκείνος της ζητά να βγάλει, από τον  βράχο όπου είχε μπήξει, την τρίαινά του. Όταν η Αμυμώνη τράβηξε την τρίαινα ξεπήδησε από τις τρείς τρύπες νερό και έτσι έληξε και η λειψυδρία που ο Ποσειδών είχε επιβάλει στο Άργος. Όμως ο Θεός ερωτεύτηκε την όμορφη Δαναΐδα η οποία ανταποκρινόμενη στον θεϊκό έρωτα γεννά μαζί του τον Ναύπλιο. Ο Ναύπλιος εκείνος είναι ο ιδρυτής της Ναυπλίας. Αλλά περί του Ναυπλίου και των απογόνων αυτού θα κάνουμε λόγο στο κεφάλαιο περί Ναυπλίας.
Η περιοχή στην οποία η Αμυμώνη βρήκε νερό ονομάστηκε Πηγή Αμυμώνης. Όμως, λέγεται επίσης πως ο Θεός της έδειξε και τις πηγές της Λέρνης, κάτι που μάλλον είναι πιθανό έτσι να συνέβη, αφού η ποσότητα της Αμυμώνης δεν θα μπορούσε να καταστήσει το Άργος μια πόλη που θα είχε επάρκεια ύδατος. Ενώ οι πηγές της Λέρνης οι οποίες έως και σήμερα υπάρχουν σε αφθονία είναι λογικό να ήταν αυτές που πραγματικά έπαψαν την οργή του Ποσειδώνα και έβαλαν τέλος στην ονομασία  «Δείψιον Άργος».
«… μία δὲ αὐτῶν Ἀμυμώνη ζητοῦσα ὕδωρ ῥίπτει βέλος ἐπὶ ἔλαφον καὶ κοιμωμένου Σατύρου τυγχάνει, κἀκεῖνος περιαναστὰς ἐπεθύμει συγγενέσθαι· Ποσειδῶνος δὲ ἐπιφανέντος ὁ Σάτυρος μὲν ἔφυγεν, Ἀμυμώνη δὲ τούτῳ συνευνάζεται, καὶ αὐτῇ Ποσειδῶν τὰς ἐν Λέρνῃ πηγὰς ἐμήνυσεν...» (Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Β΄, κεφ. 1, παραγρ.4)

Δευτέρα 19 Απριλίου 2010

ΙΩ, Η ΙΣΙΔΑ ΤΩΝ ΑΙΓΥΠΤΙΩΝ...




Σύμφωνα με την προϊστορία αλλά και όπως επεσημαίνει ο Παυασανίας (Κορινθιακά, κεφ. 16, παραγρ. 1) η Ιώ ήταν κόρη του Ίασου και της Μελίας ή της Λευκάνης που ήταν Ιέρεια της Ήρας.
«Ἰὼ μὲν οὖν Ἰάσου θυγάτηρ, εἴτε ὡς Ἡρόδοτος ἔγραψεν εἴτε καθ' ὃ λέγουσιν  Ἕλληνες…» . Αλλά και στον Απολλόδωρο διαβάζουμε σχετικά:  «…Ἄργου δὲ καὶ Ἰσμήνης τῆς Ἀσωποῦ παῖς Ἴασος, οὗ φασιν Ἰὼ γενέσθαι..» ( Β΄, 1, 3) Εννοείται πως ο Άργος που αναφέρεται ως πατέρας του Ίασου, δεν είναι ο Πανόπτης αλλά ο γιός του Άπιδος. Ενώ ο Πανόπτης Άργος ήταν γιός του Αγήνωρα γιού του Έκβασου. Γιατί όπως αντιλαμβανόμαστε δεν θα μπορούσε να ήταν ο παππούς της Ιώς, που μπήκε ως φύλακας από την Ήρα. Όμως ως ανηψιός της, εγγονός  του θείου της Αγήνορα φαίνεται πολύ πιο φυσικό. Επίσης έτσι έρχεται σε φυσική ροή η γενεαλογία έως τον Δαναό και τον Γελάνωρα.
Την Ιώ λοιπόν, ερωτεύτηκε ο Δίας και όταν η Ήρα το αντελήφθη ο πατέρας των Θεών την μεταμόρφωσε σε αγελάδα. Και τότε ήταν που έβαλε τον Άργο η Ήρα να την φυλάει. Όμως όπως προείπαμε ο Ζεύς έβαλε τον Ερμή να σκοτώσει τον Πανόπτη Άργο και κατάφερε μεταμορφωμένος και αυτός σε ταύρο να ζευγαρώσει μαζί της. Η Ήρα όμως τότε της έβαλε έναν  τάβανο (ενοχλητικό έντομο των βοδιών, είδος μύγας η οποία αναφέρεται και ως οίστρος) κάτι που την ανάγκασε να μην μπορεί να βρεί ησυχία. Έτσι έχουμε την Ιώ περιπλανώμενη από τόπου εις τόπον.
Τότε η Ιώ παρανοχλημένη από τον οίστρο άρχισε να περιπλανάται σε όλη την Ελλάδα. Διέτρεξε την ακτή του Ιονίου πελάγους (που εξ’ αυτής ονομάστηκε ), έφθασε στην Ιλλυρία, διέσχισε όλη την Σκυθία, έφθασε στον Προμηθέα που ήταν δεμένος στον Καύκασο και μάλιστα έχει και έναν χαρακτηριστικό διάλογο με τον τιμωρημένο Προμηθέα ο Αισχύλος στο έργο του «Προμηθεύς Δεσμώτης» ο οποίος διάλογος έχει παραφρασθεί «περίεργα» από πολλούς… Στην συνέχεια  διέτρεξε την ακτή της Μαύρης θάλασσας (που και πάλι εξ’ αυτής,  μετέβαλε την ονομασία του, από Άξενος Πόντος σε Εύξεινος), και  διήλθε από τον Βόσπορο  (βους+πόρος).
«…Ἥρα δὲ τῇ βοῒ οἶστρον ἐμβάλλει ἡ δὲ πρῶτον ἧκεν εἰς τὸν ἀπ᾽ ἐκείνης Ἰόνιον κόλπον κληθέντα, ἔπειτα διὰ τῆς Ἰλλυρίδος πορευθεῖσα καὶ τὸν Αἷμον ὑπερβαλοῦσα διέβη τὸν τότε μὲν καλούμενον πόρον Θρᾴκιον, νῦν δὲ ἀπ᾽ ἐκείνης Βόσπορον…» ( Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Β΄κεφ.1,παραγρ.3)
Μετά πήγε στην Σκυθία και στην Κιμμερική γή και αφήνοντας την Ευρώπη πέρασε στην Ασία και από εκεί κατέλειξε στην Μέμφιδα της Αιγύπτου: « Ἰὼ μὲν οὖν Ἰάσου θυγάτηρ, εἴτε ὡς Ἡρόδοτος ἔγραψεν εἴτε καθ' ὃ λέγουσιν Ἕλληνες, ἐς Αἴγυπτον ἀφικνεῖται» ( Παυσανία Κορινθιακά, κεφ.16,παραγρ.1)
 Εκεί  λοιπόν,  αφού επανέκτησε την πρώτη της μορφή, την ανθρώπινη, γέννησε τον Έπαφο τον γιο της, από τον Δία, πλάϊ στον ποταμό Νείλο. Είναι αυτός που στο μέλλον θα γινόταν γενάρχης της φυλής των Δαναών. Τότε η Ήρα της οποίας το μένος κατά της Ιούς δεν είχε πάψει, διατάσσει τους Κουρήτες να εξαφανίσουν το παιδί, κάτι που αμέσως έκαναν. Όμως το έμαθε ο Δίας και σκοτώνει τους Κουρήτες και η Ιώ ξεκινά άλλο ταξίδι ψάχνοντας το παιδί της. Αφού γύρισε όλη την Συρία, εκεί που έλεγαν πως μεγάλωσε το παιδί της  η γυναίκα του βασιλιά των Βυβλίων, τελικά το βρήκε και το πήρε μαζί της στην Αίγυπτο.
«…τοῦτον δὲ Ἥρα δεῖται Κουρήτων ἀφανῆ ποιῆσαι· οἱ δὲ ἠφάνισαν αὐτόν. καὶ Ζεὺς μὲν αἰσθόμενος κτείνει Κούρητας, Ἰὼ δὲ ἐπὶ  ζήτησιν τοῦ παιδὸς ἐτράπετο. πλανωμένη δὲ κατὰ τὴν Συρίαν ἅπασαν (ἐκεῖ γὰρ ἐμηνύετο <ὅτι ἡ> τοῦ Βυβλίων βασιλέως <γυνὴ> ἐτιθήνει τὸν υἱόν) καὶ τὸν Ἔπαφον εὑροῦσα εἰς Αἴγυπτον ἐλθοῦσα …»(Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Γ΄κεφ.1,παραγρ.3)
Στην Αίγυπτο η Ιώ παντρεύεται τον Τηλέγονο, που ήταν τότε βασιλιάς στην περιοχή, έστησε άγαλμα προς τιμή της Δήμητρας ( εδώ φαντάζομαι πως αντιλαμβάνεσθε τον συσχετισμό της Ιούς με την Θεά Δήμητρα που και εκείνη απεγνωσμένα έψαχνε την κόρη της Περσεφόνη). Οι Αιγύπτιοι έδωσαν στην Θεά το όνομα Ίσις και επίσης το ίδιο όνομα έδωσαν και στην Ιώ.  Είναι η μεγάλη θεά των Αιγυπτίων που εξ’ αυτής έλαβαν την πατρώα θρησκεία των Πελασγών-Αργείων. Να λοιπόν και πάλι που ανακαλύπτουμε την καθοριστική σχέση των Ελλήνων με την χώρα της Αιγύπτου. Η καθιέρωση της θρησκείας στην Αίγυπτο, με την μορφή που είχαν οι Έλληνες ( Πελασγοί ακόμη τότε) αποδεικνύει την μετάβαση  της κοινωνίας στην εξελιγμένη της μορφή, την οργανωμένη πολιτεία με άλλα λόγια.
Ο γιός της Ιούς και του Διός, Έπαφος απέκτησε μια κόρη την Λιβύαν από την Μέμφιδα κόρη του Νείλου .Έκτισε και μια πόλη την οποία προς τιμή της συζύγου ονομάζει Μέμφιν. Η Λιβύη έδωσε το όνομά της στην χώρα που σήμερα ονομάζεται, Λιβύη.
«…Ἔπαφος δὲ βασιλεύων Αἰγυπτίων γαμεῖ Μέμφιν τὴν Νείλου θυγατέρα, καὶ ἀπὸ ταύτης κτίζει Μέμφιν πόλιν, καὶ τεκνοῖ θυγατέρα Λιβύην, ἀφ᾽ ἧς ἡ χώρα Λιβύη ἐκλήθη…» ( Απολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Β΄, κεφ. 1, παραγρ.4)
Από  την ένωσή της με  τον Θεό Ποσειδώνα, η Λιβύη έκανε τους διδύμους Αγήνορα και Βήλο. Και ο μεν Αγήνωρ πήγε στην Φοινίκη ο δε Βήλος έμεινε στην Αίγυπτο και με την Αγχινόη έκανε δυο γιούς, τους επίσης διδύμους Δαναό και Αίγυπτο. Και τον μεν Δαναό έστειλε στην Λιβύη τον δε Αίγυπτο στην Αραβία.