ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ ( Μέρος Α΄)

Από τους τρείς γιούς που απέκτησε ο Ναύπλιος απ’ την Κλυμένη κόρη του βασιλιά της Κρήτης Κατρέα, ο Παλαμήδης είναι εκείνος που πραγματικά άφησε πίσω του χρυσές σελίδες στην Ελληνική Προϊστορία. Προικισμένος με νου μεγαλειώδη και μαθητεύσας όπως ήδη προαναφέραμε δίπλα στον σοφό Κένταυρο Χείρωνα, θεωρείται εφευρέτης πολλών πραγμάτων ξεκινώντας απ’ το σπουδαιότερο που έχει να κάνει με τα γράμματα της Αλφαβήτου. 

Τα γράμματα π, φ και χ ή το α, β, γ, δ, ε, ι, κ, λ, μ, ν, ο, π, ρ, σ, τ, υ. Μάλιστα ο Οδυσσέας χλευάζοντάς τον ( θα αναφέρουμε πιο κάτω τον λόγο αυτής της αντιπάθειας του ήρωα προς τον Παλαμήδη), του έλεγε να μην καυχάται που βρήκε το Υ, διότι αυτό το σχηματίζουν και οι Γέρανοι όταν πετάνε. Από αυτό τον σχολιασμό του Οδυσσέα ονομάζονται οι Γέρανοι « όρνεα του Παλαμήδους». ( Ωγυγίας Μέρος ΣΤ’, Βιβλ. Γ’ κεφ. Β’) .

 Από την ίδια πηγή διαβάζουμε πως ο Παλαμήδης έγινε και άριστος εποποιός και φιλόσοφος ευφυέστατος! Μάλιστα λέγεται πως άφησε πολλά ποιήματα τα οποία όμως εξαφάνισαν είτε ο Αγαμέμνων( θα δούμε στην συνέχεια γιατί) είτε ακόμη και ο ίδιος  ο Όμηρος, «… και δια τούτον δεν αναφέρει λόγον περί αυτού, επειδή αν ανέφερε τον Παλαμήδη, δεν εδύνατο να πλάση την Οδύσσειαν…» (Ωγυγίας Μέρος ΣΤ’, Βιβλ. Γ’ κεφ. Β’).

Ακόμη ότι επινόησε τους αριθμούς, το στρατιωτικό σύνθημα, τις τάξεις των στρατιωτών και τις διαιρέσεις σε τάγματα και λόχους. Επίσης τους κύβους, για να περνούν την ώρα τους οι στρατιώτες κατά την διάρκεια της πολιορκίας, τους οποίους έπαιζε, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Αθανάσιος Σταγειρίτης ( Ωγυγίας Μέρος ΣΤ’, Βιβλ. Γ’ κεφ. Β’) , με τον Θερσίτη Αιτωλό, γιο του Άγριου και εγγονό του Πορθάονα και του Ευρύτου.

Ο Θερσίτης είναι κυρίως γνωστός ως ο μόνος, ίσως, καθαρά «αρνητικός» χαρακτήρας στον Τρωικό Πόλεμο. Μέσα στο στρατόπεδο των Ελλήνων ήταν παρασιτικό στοιχείο, ένας δειλός που μόνο έβριζε, φιλονικούσε και προκαλούσε συνεχώς με την αυθάδη συμπεριφορά του. Η κακή ψυχή του ίσως οφειλόταν και στην άσχημη εμφάνισή του: ήταν αλλήθωρος, κουτσός και στραβοπόδαρος, με ελάχιστα μαλλιά στο κεφάλι του. Υπάρχει μια τοιχογραφία του Πολυγνώτου στη «Λέσχη των Κνιδίων» στους Δελφούς όπου παριστάνει τον Θερσίτη γενειοφόρο, να παίζει κύβους (ζάρια) με τον Παλαμήδη, όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας (Φωκικά  κεφ.31, παρ. 1) : «…εἰ δὲ ἀπίδοις πάλιν ἐς τὸ ἄνω τῆς γραφῆς, ἔστιν ἐφεξῆς τῷ Ἀκταίωνι Αἴας ὁ ἐκ Σαλαμῖνος, καὶ Παλαμήδης τε καὶ Θερσίτης κύβοις χρώμενοι παιδιᾷ, τοῦ Παλαμήδους τῷ εὑρήματι…»

Ακόμη και στα «Κορινθιακά» του Παυσανία αναφέρεται η εφεύρεση των κύβων απ’ τον Παλαμήδη, συγκεκριμένα : «…πέραν δὲ τοῦ Νεμείου Διὸς Τύχης ἐστὶν ἐκ παλαιοτάτου ναός, εἰ δὴ Παλαμήδης κύβους εὑρὼν ἀνέθηκεν ἐς τοῦτον τὸν ναόν…» ( Παυσανίου Περιήγησις, Κορινθιακά, κεφ. 20 παρ. 2 )

ΝΑΥΠΛΙΟΣ ΚΑΙ ΑΥΓΗ

Όπως είπαμε ο Ναύπλιος που είχε λάβει μέρος στην Αργοναυτική εκστρατεία, ήταν μεγάλος θαλασσοπόρος, ίσως σε κάποιο από αυτά τα θαλάσσια ταξίδια του βρέθηκε στην Κρήτη και ο Κατρεύς του έδωσε τις δυό του κόρες.

 Όμως ακόμη μια περίπτωση που έχει να κάνει με κόρη που δίνεται στον Ναύπλιο, με την διαφορά πως στην περίπτωση αυτή ζητήθηκε από τον πατέρα της, η εξόντωσή της, ήταν όταν ο βασιλιάς της Αρκαδίας  Άλεος  διεπίστωσε πως η κόρη του Αύγη είχε μείνει έγκυος, ιέρεια της Αλέαιας Αθηνάς ούσα, από τον Ηρακλή. Τότε την έδωσε στον Ναύπλιο για να την ρίξει στην θάλασσα. Αυτός όμως την λυπήθηκε και την έδωσε σε κάποιους ξένους  της  Καρίας στην Μικρά Ασία και συγκεκριμένα στον Τεύθραντα βασιλιά της Τευθρανίας.

«…Ηρακλής ἐπανιὼν εἰς τὴν Ἀρκαδίαν, καὶ καταλύσας παρὰ Ἄλεῳ τῷ βασιλεῖ, τῇ θυγατρὶ τούτου λάθρᾳ μιγεὶς Αὔγῃ καὶ ταύτην ποιήσας ἔγκυον εἰς Στύμφαλον ἐπανῆλθεν. Ἄλεως δ´ ἀγνοῶν τὸ πεπραγμένον, ὡς ὁ τῆς γαστρὸς ὄγκος ἐμήνυσε τὴν φθοράν, ἐζήτει τὸν φθείραντα. τῆς δ´ Αὔγης ἀποφαινομένης ὅτι βιάσαιτο αὐτὴν Ἡρακλῆς, ἀπιστήσας τοῖς ὑπὸ ταύτης λεγομένοις ταύτην μὲν παρέδωκε Ναυπλίῳ φίλῳ καθεστῶτι, καὶ προσέταξε καταποντίσαι. Αὔγη δ´ ἀπαγομένη εἰς Ναυπλίαν, καὶ γενομένη κατὰ τὸ Παρθένιον ὄρος, ὑπὸ τῶν ὠδίνων καταβαρουμένη παρῆλθεν εἰς τὴν πλησίον ὕλην ὡς ἐπί τινα χρείαν ἀναγκαίαν· τεκοῦσα δὲ παιδίον ἄῤῥεν ἀπέλιπε τὸ βρέφος εἴς τινας θάμνους κρύψασα. μετὰ δὲ ταῦτα Αὔγη μὲν ἀπηλλάγη πρὸς τὸν Ναύπλιον, καὶ καταντήσασα τῆς Ἀργείας εἰς τὸν ἐν Ναυπλίᾳ λιμένα παραδόξου σωτηρίας ἔτυχεν· ὁ γὰρ Ναύπλιος καταποντίσαι μὲν αὐτὴν κατὰ τὰς ἐντολὰς οὐκ ἔκρινε, ξένοις δέ τισι Καρσὶν ἀναγομένοις εἰς τὴν Ἀσίαν δωρήσασθαι·  ( Διώδορος Σικελιώτης Βιβλ. Ιστ. 4, 33, 8-9)

Αλλά και στον Απολλόδωρο διαβάζουμε σχετικά :

«…παριὼν δὲ Τεγέαν Ἡρακλῆς τὴν Αὔγην Ἀλεοῦ θυγατέρα οὖσαν ἀγνοῶν ἔφθειρεν. ἡ δὲ τεκοῦσα κρύφα τὸ βρέφος κατέθετο ἐν τῷ τεμένει τῆς Ἀθηνᾶς. λοιμῷ δὲ τῆς χώρας φθειρομένης, Ἀλεὸς εἰσελθὼν εἰς τὸ τέμενος καὶ ἐρευνήσας τὰς τῆς θυγατρὸς ὠδῖνας εὗρε. τὸ μὲν οὖν βρέφος εἰς τὸ Παρθένιον ὄρος ἐξέθετο. καὶ τοῦτο κατὰ θεῶν τινα πρόνοιαν ἐσώθη· θηλὴν μὲν γὰρ ἀρτιτόκος ἔλαφος ὑπέσχεν αὐτῷ, ποιμένες δὲ ἀνελόμενοι τὸ βρέφος Τήλεφον ἐκάλεσαν αὐτό. Αὔγην δὲ ἔδωκε Ναυπλίῳ τῷ Ποσειδῶνος ὑπερόριον ἀπεμπολῆσαι. ὁ δὲ Τεύθραντι τῷ Τευθρανίας ἔδωκεν αὐτὴν δυνάστῃ, κἀκεῖνος γυναῖκα ἐποιήσατο.

(Απολλοδ. Βιβλ. Β΄ κεφ. 7 παρ. 4 ).

Αλλά και ο Παυσανίας δεν προσδιορίζει τον Ναύπλιο σαν γιό του Ποσειδώνα και της Αμυμώνης, συγκεκριμένα λέει: «... τὴν δὲ Εἰλείθυιαν οἱ Τεγεᾶται--καὶ γὰρ ταύτης ἔχουσιν ἐν τῇ ἀγορᾷ ναὸν καὶ ἄγαλμα-- ἐπονομάζουσιν Αὔγην ἐν γόνασι, λέγοντες ὡς Ναυπλίῳ παραδοίη τὴν θυγατέρα Ἄλεος ἐντειλάμενος ἐπαναγαγόντα αὐτὴν ἐς θάλασσαν καταποντῶσαι: τὴν δὲ ὡς ἤγετο πεσεῖν τε ἐς γόνατα καὶ οὕτω τεκεῖν τὸν παῖδα, ἔνθα τῆς Εἰλειθυίας ἐστὶ τὸ ἱερόν. οὗτος ὁ λόγος διάφορος μέν ἐστιν ἑτέρῳ λόγῳ, λάθρᾳ τὴν Αὔγην τεκεῖν τοῦ πατρὸς καὶ ἐκτεθῆναι τὸν Τήλεφον λέγοντι ἐς τὸ ὄρος τὸ Παρθένιον καὶ τῷ παιδὶ ἐκκειμένῳ διδόναι γάλα ἔλαφον: λέγεται δὲ οὐδὲν ἧσσον καὶ οὗτος ὑπὸ Τεγεατῶν ὁ λόγος..» ( Παυσανίας Αρκαδικά ,κεφ.  48, παρ. 7)